Open Courseware Universiteit Leiden

De Universiteit Leiden wil substantiële ervaring opdoen met de mogelijkheden van open courseware en is daarom dit voorjaar gestart met het project Open Courseware Universiteit Leiden. De universiteit bevindt zich met dit project binnen Nederland in de voorhoede. Nationaal en internationaal delen steeds meer onderwijsinstellingen hun leermaterialen open via internet, tegenwoordig open educational resources (OER) genoemd. Massachusetts Institute of Technology (MIT) begon tien jaar geleden als eerste om leermateriaal per cursus gebundeld via het web open te stellen.

Eerdere Leidse experimenten al online 

Al in 2010 is de universiteit in een pre-pilot begonnen met open courseware op kleine schaal. Dit was in het E-merge project Instroom in de Master. De resultaten hiervan zijn sinds voorjaar 2011 op de Leidse open courseware portal te zien, een eerste reeks vakken dus van verschillende faculteiten:

Dit materiaal omvat beschrijvingen van de vakken, de docenten, verplichte en aanbevolen literatuur, de wijze van toetsing; in sommige gevallen ook omschrijving van opdrachten en voorbeelden van uitgewerkte opdrachten, foto’s van colleges, en verwijzingen naar interviews op Youtube met te lezen auteurs. In deze eerste reeks open courseware zijn er nog geen weblectures geplaatst. 

De vier pilot van het huidige –omvangrijker- project Open Courseware Universiteit Leiden 

Weblectures worden wel meegenomen in het huidige –omvangrijker– project Open CourseWare Universiteit Leiden dat in februari 2011 is gestart. Beoogd resultaat zijn vier showcases van masteropleidingen waarvan eind 2011 een substantieel deel, minimaal 40 EC, van hun onderwijsmateriaal open online staat. De doelen van de pilots zijn exposure maar daarnaast ook uiteenlopend:

  • De master Statistical Science (W&N) werkt met docenten van vier universiteiten en heeft verhoudingsgewijs veel niet reguliere studenten zoals uit het bedrijfsleven die een deel van het programma volgen. Open courseware biedt de hiervoor gewenste flexibiliteit. Deze studenten hebben baat bij het gebruik van weblectures omdat bijwonen van colleges vanwege lange reistijd of drukke werkweken niet altijd mogelijk is. De opleiding wordt als uitdagend beschouwd waardoor de studenten er vaak profijt van hebben dat ze pittige stukken uit de colleges nog een keer kunnen bekijken. Als derde punt ontvangt de opleiding regelmatig topwetenschappers uit het buitenland. De opnames van hun gastcolleges worden geïntegreerd in de bestaande cursussen of voor zelfstudie aangeboden aan de studenten. Ook kan met open courseware tegemoet gekomen worden aan de -op zich niet aangemoedigde- roep om een tweede instroommoment: via open courseware kan een geïnteresseerde zelfstandig de achterstand inhalen en in het lopende onderwijs instappen. Tot slot is het werven van meer (inter)nationale studenten voor de opleiding een belangrijke reden.
  • de master ICT in business (W&N) ontwikkelt in de pilot open courseware in een community waarin studenten, docenten en externe deskundigen samenwerken. De master heeft de expertise in huis om een eigen omgeving hiervoor in te richten en levert op deze wijze, naast ervaring met een uitdagende vorm van onderwijs en open courseware productie door studenten, ook input voor de discussie over de gewenste portalfunctionaliteiten.
  • het masterprogramma van Archeologie kent vijftien specialisaties. FdA heeft de keus gemaakt daaruit een breed palet van modules als open courseware te publiceren. Drie student-assistenten werken aan het publiceren van weblectures, interviews met docenten die de opleiding toelichten, power point presentaties en ook materialen van studenten. De pilot heeft voor Archeologie het bevorderen van de (juiste) instroom tot doel, en het vergroten van de exposure van de opleiding. Daarnaast zijn er effecten waarop men hoopt: studiesucces voor februariinstroom verhogen doordat deze studenten vooruit kunnen werken; studiesucces voor buitenlandse studenten verhogen via de online kennismaking met docenten en studenten, en een kwaliteitsslag in het digitaal onderwijsmateriaal.
  • De master International Relations and Diplomacy (FSW) is in augustus als pilot aan het open courseware project toegevoegd. Vier student-assistenten werken onder begeleiding aan het open aanbieden van onderwijsmateriaal. De primaire doelstellingen zijn "to increase visibility of its course contents and show, notably to potential applicants, the level of the Master program and the ways in which training and education are being conducted in practice". Aan de master werken ook externe docenten zoals van Clingendael mee, wat ervaring zal opleveren met daarbijhorende vraagstukken over auteursrechten. 

Voortgang van het project  

Studentassistenten spelen in de pilotgroepen een belangrijke rol in de totstandkoming van de pilots. Naast de pilotgroepen werkt een projectteam met leden van SCM, UB en AZ aan:

  • auteursrechten workflow
  • zoekmachineoptimalisatie en
  • beleid.

Dit team heeft drie regelingen geformuleerd rondom disclaimertekst, licentieadvies en toestemmingsrecht t.a.v. opnames die inmiddels door het CvB zijn geaccordeerd. Daarnaast zal het team een projectevaluatie schrijven met aandacht voor verbeterpunten en de businessmodellen die elders ontwikkeld zijn voor open courseware.

Voor 2012 is voorzien:

  • een verbeterslag op basis van de projectevaluatie
  • een effectmeting van de vier huidige pilots
  • en een discussie over beleid en continuering.
 
Bijdrage van Marja Verstelle, Projectleider Open Courseware Leiden project
 
Be Sociable, Share!

Leave a Reply