Zoeken wordt Vinden bij bibliotheken van de Universiteit Leiden

Sinds half november is op de website van de Universitaire Bibliotheken Leiden een nieuwe zoekmachine te vinden, vooralsnog een beta-versie. We noemen dit systeem (voorlopig) de nieuwe Catalogus. Met de nieuwe Catalogus is het mogelijk om met één zoekactie tijdschriftartikelen, boeken en andere publicaties uit onze verschillende collecties te vinden.
De belangrijkste verschillen met onze huidige systemen (Catalogus en Digitale Bibliotheek) zijn:

  • De nieuwe Catalogus zoekt niet alleen in de Catalogus, maar in meerdere bestanden tegelijkertijd.

  • Met de nieuwe Catalogus vindt u ook tijdschriftartikelen en ander materiaal, waarvan veel direct full-text beschikbaar is.

    In onze cursussen laten we studenten inmiddels deze nieuwe Catalogus al gebruiken, en we merken dat zij erg enthousiast zijn over het gemak en de grote hoeveelheid informatie die zij vinden. Wij stellen ook uw ervaringen op prijs. Laat het ons weten via de feedback-knop die beschikbaar is in de nieuwe Catalogus. Op die manier kunnen we het systeem verder verbeteren.  

     

    Bijdrage van Anneke Dirkx, Hoofd Informatie en gebruikersondersteuning, UB Leiden 

     


  • Videotours en tutorials van de bibliotheken

    Sinds enige tijd wordt door de bibliotheken van de Universiteit Leiden (UBL) hard gewerkt aan een serie filmpjes waarin kennisgemaakt wordt met de locaties en diensten van de bibliotheek. Per bibliotheeklocatie wordt een virtuele rondleiding aangeboden, die bestaat uit een impressie van de betreffende bibliotheek, een kort filmpje over lenen en een korte impressie van de digitale collecties van UBL. Inmiddels zijn de virtuele rondleidingen voor de Bibliotheek Sociale Wetenschappen en voor de UB gereed. Binnenkort wordt er gefilmd bij de Bibliotheek Rechten. Als laatste zal de Bibliotheek Wiskunde en Natuurwetenschappen volgen.

    De virtuele rondleidingen vormen een onderdeel van een uitgebreid pakket digitale instructies van de bibliotheken. Dit pakket, de Toolbox, bevat tevens twee tutorials waarmee studenten kunnen leren werken met de Catalogus en de Digitale Bibliotheek. Ook kan er gebruik gemaakt worden van een assessment, waarbij de deelnemer adviezen krijgt over te volgen onderdelen in de Toolbox. De Toolbox is in Nederlands en Engels beschikbaar. Het assessment is uitsluitend Nederlandstalig.

    Het was tot voor kort gebruikelijk dat de bibliotheken aan het begin van het collegejaar rondleidingen en instructies in het gebruik van de Catalogus verzorgden. Dat doen we nu niet meer; we bieden hiervoor nu de digitale varianten aan. Dat doen we omdat we onze aandacht verleggen naar cursussen waarbij onze inzet méér nodig is: zo hebben we nu een cursus "Start een scriptie", een cursus "Beoordelen van informatie" en een cursus "Plagiaatpreventie" in ons aanbod. Ook verzorgen we Engelstalige Library Crash Courses voor instromende buitenlandse masterstudenten. Natuurlijk bieden we ook nog steeds de cursus "Informatie vinden" aan, waarin studenten aan de hand van hun eigen onderwerp aan de slag gaan.

    De Toolbox kan eenvoudig worden opgenomen in Blackboard; het assessment is uitsluitend via Blackboard toegankelijk. Vragen over deze diensten kunt u stellen aan uw vakreferent. Meer informatie is te vinden op onze website.

    Bijdrage van Anneke Dirkx, Hoofd Informatie en gebruikersondersteuning, UB Leiden 

    LibraryThing in Catalogus Universiteit Leiden

    Sinds 15 september is LibraryThing for Libraries geimplementeerd in de Catalogus van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). 

    LibraryThing is een web2.0 toepassing, waarin mensen (een deel van) hun boekenkast catalogiseren en via internet openbaar maken en delen met andere deelnemers aan LibraryThing. Je kunt er meer over lezen in de cursus Leiden2.0, waar we LibraryThing ook behandeld hebben: http://leiden20.weblog.leidenuniv.nl/Les7/

     LibraryThing for Libraries is een spin off hiervan. Met LibraryThing for Libraries wordt informatie uit LibraryThing gelinkt aan de boeken in onze Catalogus. Je krijgt daardoor extra informatie in het scherm Metadata:

    – Soortgelijk: inhoudelijk verwante titels uit ons bezit
    – Gerelateerd: andere edities of vertalingen uit ons bezit
    – Tags: trefwoorden die door deelnemers aan de betreffende titel zijn gegeven, gelinkt aan titels in onze Catalogus. Tags worden ‘opgeschoond’ meegeleverd, dus zonder de ‘persoonlijke’ trefwoorden. Via deze Tags kan je overigens ook in LibraryThing zélf virtueel langs de planken lopen waarop boeken staan over (ongeveer) hetzelfde onderwerp. Die titels heeft de bibliotheek van Leiden lang niet allemaal in bezit.

    Je ziet uitsluitend de toegevoegde informatie uit LibraryThing als die titel er al in is opgenomen. Dat zijn er inmiddels zo’n 55.355.000 en het aantal stijgt dagelijks. Het zijn veelal Engelstalige titels.

     Een voorbeeld om eens te bekijken is: A distant mirror : the calamitous 14th century / Barbara W. Tuchman. In dit voorbeeld zie je ook de informatie die Google Books levert. Alles bij elkaar heel wat extra informatie! We hopen hiermee onze klanten een goede dienst te bewijzen. 

    Digitale cursus web2.0 voor onderzoek en onderwijs is nu beschikbaar!

    Sinds vandaag is er voor studenten en medewerkers van de Universiteit Leiden een digitale cursus beschikbaar waarin allerhande toepassingen van het sociale web worden behandeld. In de cursus leer je onder andere hoe je tijd kunt besparen door RSS (digitale attendering) in te stellen, zodat je steeds op de hoogte bent van de laatste ontwikkelingen in je vakgebied én vakliteratuur. Ook kan je leren hoe je een weblog (blog) maakt. Wil je eens proberen hoe het is om te Twitteren, dat kan! Ook video’s op Youtube zetten, foto’s in Flickr plaatsen en je boeken ordenen met LibraryThing, het komt allemaal aan bod. Een heel bijzonder hoofdstuk in deze cursus is Research2.0. In dit hoofdstuk gaan we uitgebreid in op de nieuwste internetapplicaties waarmee je wetenschappelijk onderzoek en publiceren kunt ondersteunen.

    De cursus is gemaakt door medewerkers van de Universiteitsbibliotheek Leiden. Deelnemers kunnen  per mail vragen stellen; medewerkers van de afdeling Informatiediensten beantwoorden deze vragen.

    De cursus is gratis en op internet te volgen. Het is niet nodig alle onderdelen te volgen; het materiaal leent zich er heel goed voor om alleen een specifieke toepassing te leren kennen. Vrijwel ieder onderdeel levert de deelnemer een conreet resultaat op zoals een eigen weblog of een ingerichte RSS-reader.

    De cursus is hier te vinden en is gemaakt in een Leidse weblog-omgeving

    Nieuwe e-cursus web2.0 voor Leidse medewerkers en studenten

    In februari zal door de bibliotheken van de Universiteit Leiden een nieuwe cursus aangeboden worden, speciaal gericht op medewerkers en studenten van de Leidse Universiteit. Deze cursus is geheel online te volgen en richt zich op web2.0 zaken als weblogs, RSS, wiki’s, communities en de rol die dit speelt in wetenschappelijk onderzoek. De cursus wordt via e-mail begeleid door medewerkers van de afdeling Informatiediensten. De cursus is gebaseerd op de cursus 7Dingen, die door veel bibliotheekmedewerkers in Leiden met groot enthousiasme is gevolgd. In een eerdere blogpost heb ik daar verslag van gedaan.
    Een dezer dagen is door SurfAcademy een soortgelijke cursus gelanceerd met als titel 21e-dingen. Deze cursus richt zich op de didactische mogelijkheden die web2.0 applicaties bieden.
    Een belangrijk didactisch uitgangspunt van dit type cursussen is het leren door doen. Zo maak je al in de tweede les een eigen weblog, waarbij wij uitgaan van de weblogs zoals die in Leiden al voor iedereen beschikbaar zijn. De cursus leent zich ook voor (bij)scholing van hele teams. In de bibliotheek viel het ons op dat medewerkers elkaar beter hebben leren kennen, dat er veel ideeen zijn geopperd om nieuwe diensten aan te bieden en dat deelnemers erg enthousiast en met veel plezier hun ervaringen met elkaar deelden. 

    De bibliotheken van de universiteit presenteren zich sinds de afronding van de cursus op het sociale web. Zo houden medewerkers weblogs bij, kan men aanwinsten via RSS ontvangen en zijn we oa te vinden op Facebook. Meer informatie daarover is te lezen op onze website

    Uiteraard melden we via dit weblog wanneer de cursus beschikbaar is.   

    Digitale naslagwerken in Digitale Bibliotheek

    De Digitale Bibliotheek van de Universiteit Leiden is de laatste tijd uitgebreid met interessante digitale naslagwerken. Een belangrijke aanwinst is de Encyclopaedia Britannica, een van de meest gerenommeerde encyclopedieën ter wereld. De online versie biedt veel extra’s, zoals een grote wetenschappelijke videocollectie en interessante tijdbalken. 

    Een andere aanwinst zijn de ruim 175 woordenboeken en naslagwerken van Oxford University Press, te vinden onder de titel Oxford Reference Online.  

    Ben je meer geinteresseerd in geschiedenis, dan is Cambridge Histories Online onmisbaar. Ruim 250 naslagwerken zijn hiermee online beschikbaar gekomen.

    Alle titels zijn te vinden in de Digitale Bibliotheek en zijn van huis uit te benaderen na inlog met je ULCN-account.

    Leidse bibliotheekmedewerkers op web2.0

    Dit voorjaar waren 91 bibliotheekmedewerkers van de Leidse universitaire bibliotheken actief met allerlei web2.0 toepassingen. Zij deden dat in het kader van de online cursus 7Dingen. Deze cursus werd vanuit de Universiteitsbibliotheek aangeboden.

    7Dingen is gebaseerd op het Learning 2.0 programma zoals dat ontwikkeld is door Helene Blowers, en is in het Nederlands vertaald door Rob Coers in 23 Dingen. 23Dingen wordt door zeer veel bibliotheekmedewerkers in Nederland gevolgd. Het is een leuke en leerzame cursus, waar bij men nieuwe internettoepassingen ontdekt en leert gebruiken! De cursus was via internet te volgen, waarbij dagelijks coaches vanuit de bibliotheek beschikbaar waren voor hulp.

    De eerste week bestond uit een introductie, de laatste week vond de evaluatie plaats. Elke tussenliggende week bestond uit een onderdeel dat deelnemers aanmoedigde tot het uitproberen van een "ding". Omdat de ervaring leert dat 23 dingen erg veel tijd kosten, en veel deelnemers daarom na enkele dingen afhaken, hebben we in Leiden gekozen voor een beperkte variant. De volgende onderwerpen zijn behandeld:

    Aanmelden en Gmail account nemen, iGoogle instellen
    Blog maken (bij voorkeur het Leidse weblog)
    RSS instellen (Googel reader)
    Social bookmarking (Delicious)
    Librarything
    Wiki’s
    Intranet van de bibliotheken
    Netwerken, waaronder bibliotheek2.0

    Daarnaast werd gedurende enkele vakantieweken een pauzeprogramma aangeboden waarin twitteren en Flickr en Picasa werden behandeld. Deelnemers die alle onderdelen hadden volbracht maakten kans op een iPod.

    De cursus werd afgesloten met een bijeenkomst waarop ideeën over de mogelijkheden van web2.0 in het Leidse werden uitgewisseld. Denk daarbij aan:
    – Verrijking van de catalogus met informatie uit web2.0 bronnen, zoals LibraryThing en Amazon
    – Items uit de Bijzondere Collecties via Wikipedia meer in het zonnetje zetten
    – Flickr inzetten voor items uit de Bijzondere Collecties, waar we nog niet genoeg over weten
    – Communities inrichten voor academische communicatie
    – 7Dingen-café: een paar keer per jaar komen we bij elkaar in informele sfeer en wisselen we nieuwe ontwikkelingen in web2.0-sfeer uit
    – weblogs maken voor onze communicatie met klantenAlle ideeën zijn bij elkaar geplaatst in een mindmap. Sommige ideeën waren mooi beschreven in blog. Als dat het geval was, dan is er een link aangebracht naar de betreffende blogpost.

    De Leidse cursus had ten opzichte van de eerder genoemde 23dingen cursus enkele nieuwe elementen ingevoerd. Zo werd er, naast het weblog waarop de cursusteksten werden gepubliceerd, ook gebruik gemaakt van een cursuscommunity, die vormgegeven was met behulp van NING. Deze community werd enthousiast gebruikt om vragen te stellen en om contact met andere deelnemers te maken. Omdat de deelnemers uit diverse Leidse bibliotheken afkomstig werd vooral dit laatste aspect door veel mensen als extra waardevol ervaren. Daarnaast was er elke cursusweek een huiswerkuurtje ingeroosterd in een computerlokaal in de UB. Daar werd door een kleine maar trouwe groep deelnemers gebruik van gemaakt.

    Het weblog van de cursus en de community blijven online beschikbaar. Zo nu en dan zullen daar nieuwe web2.0 toepassingen gepubliceerd worden. Ook kunnen mensen de cursus nog steeds volgen, alhoewel de coaching inmiddels is gestopt.

    Question Mark Perception?

    De Universiteitsbibliotheek wil graag Question Mark Perception gaan gebruiken. We hebben al her en der in de universiteit rondgevraagd en het schijnt niet beschikbaar te zijn. Toch nog een poging via deze weg; je weet maar nooit!