Behoefteinventarisatie onder faculteiten op het gebied van digitaal toetsen

Van maart tot september hebben de faculteiten Rechten, Geesteswetenschappen, Sociale Wetenschappen en het LUMC met een projectleider van het ICLON samengewerkt aan een behoefteonderzoek. Ook was er nauw overleg met Vastgoed en ISSC. Het projectteam had een tweeledige opdracht:
1. een behoefteinventarisatie onder faculteiten op het gebied van digitaal toetsen, en
2. een beschrijving van de benodigde maatregelen voor implementatie en de kosten die daarmee gemoeid zijn.  

Begin septemer is het eindrapport van het projectteam besproken in de projectstuurgroep. Het rapport bevat naast een beschrijving van de behoeften, een kostenraming en de beschrijving van verschillende scenario’s ook aanbevelingen voor een vervolgaanpak. De algemene conclusie luidt dat de behoefte om over te gaan op digitaal toetsen breed wordt gedeeld. Daarvoor vormt een locatie waar in grote groepen digitale toetsen kunnen worden afgenomen een randvoorwaarde.  

Op basis van de adviezen wordt momenteel gewerkt aan een vervolgprojectplan. Daarin is opgenomen:
          een concreet exploitatieplan voor een toetslocatie
          experimenten met digitale afname van tentamens in pilotprojecten van verschillende faculteiten.  
Het overleg van onderwijsportefeuillehouders van alle faculteiten staat achter het belang van dit vervolgproject.

Voor meer informatie kun je contact opnemen met waarnemend ICTO programmamanager Marja Verstelle.

Leiden dingt met 5 voorstellen mee in landelijke tender Digitaal Toetsen

 15 september was de deadline voor het inzenden van projectvoorstellen voor de tender van SURFfoundation: Toetsen en Toetsgestuurd Leren. Meer studiesucces en minder werkdruk in het hoger onderwijs met behulp van (digitaal) toetsen. De beoordeling van de inzendingen is belegd bij de Wetenschappelijk Technische Raad van SURF.

Deelname vanuit Leiden

De universiteit Leiden neemt deel aan 5 projectvoorstellen. Bij één daarvan is Leiden penvoerder. Betrokken faculteiten en instituten bij de vijf voorstellen zijn: FSW, LUMC, Fenestra Disability Centre, UB en ICLON.  

De projectvoorstellen in vogelvlucht

1.      Oog voor Toetsen

Onderzoek naar toegankelijkheid van digitaal toetsen bij mensen met lees- of leerbeperking, tbv verminderen studievertraging en studieuitval voor deze doelgroep. Vanuit de universiteit Leiden zijn betrokken: Fenestra Disability Centre en ICLON. 

2.      Assess4success    

Formatieve toetsing van buitenlandse studenten om studieuitval te verminderen voor deze doelgroep. Vanuit de universiteit Leiden zijn betrokken: FSW en ICLON.  

3.      Van Pionier naar Mainstream        

Professionalisering en ondersteuning van docenten bij inzet van digitaal toetsen, o.a. ter bevordering van tussentijds toetsen. Vanuit de universiteit Leiden zijn betrokken: FSW en ICLON. 

4.      Toetsgestuurd leren van informatievaardigheid   

Vergroten informatievaardigheid door toetsing t.b.v. studiesucces en verlagen werkdruk docenten. Vanuit de universiteit Leiden is betrokken: UB. 

5.      VGTogether

Voortgangstoets medisch onderwijs efficiënter ondersteunen via digitaal systeem. Businessmodel opzetten waardoor het systeem ook voor andere domeinen beschikbaar komt. Vanuit de universiteit Leiden is betrokken: LUMC. 

Tot slot

De uitslag is eind november bekend. 

E-coach: Studiesucces en een prettig studieklimaat

Het E-Merge project E-coach richt zich op het automatisch stimuleren van de studievoortgang van studenten en het verstrekken van informatie hierover aan studiebegeleiders. Het project had voor Leiden voornamelijk de doelstelling om na te gaan wat er mogelijk is op dit gebied met Campus Solutions. In 2009 is het project ingebracht in het studieadviseurs overleg geneeskunde, waarna een inventariserend gesprek heeft plaatsgevonden met de studieadviseurs. Hieruit kwam als één van de belangrijkste punten waarop een studieadviseur tijdswinst zou kunnen boeken naar voren, dat er een overzicht zou moeten bestaan waarin de adviseur direct kan zien welke student op het moment achterloopt of juist goed presteert ten opzichte van zijn groep. Hiermee kunnen de studieadviseurs meer tijd besteden aan persoonlijke aandacht en zich beter richten op waar deze het hardst nodig is. In tweede instantie kan deze aandacht ook uitgebreid worden met meer automatisch gegenereerde ondersteuning (e-coaching), zoals stimulerende of waarschuwende email naar studenten met studievoortgangproblemen.

In een vroeg stadium was aan het inrichtingsdocument van Campus Solutions al te zien dat hierin voldoende informatie in tabelvorm opgeslagen zal worden om aan deze zoekvraag tegemoet te kunnen komen. De vraag is alleen, hoe krijg je deze informatie er weer in een werkbare vorm uit? De oplossing ligt in het implementeren van de juiste zoekvraag als een zogenaamde query, die op ieder gewenst tijdstip op de Campus Solutions database gedraaid kan worden. Eerst op initiatief van de studieadviseur, maar idealitair op gezette tijden en automatisch, waarbij de studieadviseur het resultaat bijvoorbeeld maandelijks krijgt toegestuurd per email.

Het meest voor de hand liggend lijkt het om een geordend overzicht te genereren van het aantal behaalde studiepunten van een student binnen een groep. Meer inzicht geeft het wanneer dit aantal gerelateerd wordt aan het maximaal te behalen aantal studiepunten tot nu toe (absolute voortgang). Wanneer niet alleen de huidige stand van zaken wordt weergegeven, maar ook de verandering daarin in de tijd (relatieve voortgang), geeft dit ook inzicht in de verandering in studieprestatie. Een geordend overzicht van de studenten met de meeste verandering in studieprestatie naar de minste verandering, geeft een studieadviseur de mogelijkheid zich te richten op de studenten die recent minder zijn gaan presteren, of juist een achterstand aan het inhalen zijn.  Dit levert zowel inzicht in studenten die opeens studieproblemen hebben gekregen, alsook inzicht in probleemstudenten die aan het herstellen zijn (relatieve voortgang t.o.v. de groep).

Bij de ingebruikname van Campus Solutions in april 2010, konden nog geen beloften gedaan worden over de termijn waarop extra verzoeken, zoals de E-coach query, geïmplementeerd konden worden. Daarom is besloten deze query door de E-coach medewerkers van het LUMC van de projectgroep zelf te laten ontwikkelen. Er is deelgenomen aan een speciale training voor het maken van queries in Campus Solutions en inmiddels is de toegang binnen de productieomgeving geregeld. De documentatie van de tabellen, die ter beschikking staan bij het maken van een query is echter nog niet compleet. Hierdoor is het lastig te overzien waar de benodigde informatie precies is opgeslagen en of deze informatie compleet is. Pas wanneer de documentatie beschikbaar komt, kunnen de queries definitief ontwikkeld worden en beschikbaar worden gesteld aan studieadviseurs.

Door andere faculteiten werd al een soortgelijk verzoek tot implementatie van een zoekvraag ingediend bij Campus Solutions. Met de ervaringen uit dit project kan een vervolgtraject ingezet worden, waarin de eerste versie van de e-coach query verbeterd en daadwerkelijk ingezet kan worden.

GoogleApps pilot bij Godsdienstwetenschappen

 Hoe kan je GoogleApps inzetten in het onderwijs? Hoe zijn idealen over online samenwerking te verwezenlijken? Kan een Google discussiegroep gebruikt worden in aanvulling op of zelfs in plaats van Blackboard?

Om op deze vragen een antwoord te vinden is het  Leids Instituut voor Godsdienstwetenschappen een pilot gestart waarbij het reguliere onderwijs wordt ondersteund met Google Apps. Het betreft een master college op het gebied van het Oude Testament, dat wordt gegeven door Wido van Peursen.

Verschillende toepassingen worden uitgeprobeerd: gezamenlijk werken aan documenten; het gebruik van chat als er sprake was van synchrone samenwerking; het gebruik van een Google discussiegroep voor communicatie (discussie, email); en het gezamenlijk werken aan een website-tekst die ondersteund wordt door afbeeldingen die op internet te vinden zijn.

We hadden een aantal problemen van technische aard. Zo hadden een aantal deelnemers besturingssystemen of browsers op hun computer die GoogleDocs niet ondersteunden en hebben wij, bij gebrek aan een geschikt universitair domein, een eigen groep met pesoonlijke gmail accounts aangemaakt. Verder is het ons tot op heden niet gelukt om vreemde talen die van rechts naar links geschreven worden goed in beeld te krijgen. In ons vakgebied toch echt essentieel! Andere zaken willen we nog onderzoeken, bijvoorbeeld de vraag hoe we GoogleBooks kunnen integreren in onze discussie-omgevingen.

We liepen ook tegen hele praktische zaken aan. Bijvoorbeeld: iedereen nam een print van de gezamenlijke documenten mee naar het college, maar een ieder zat dan met een verschillende versie voor zich, afhankelijk van het tijdstip waarop hij/zij het had uitgeprint. Of: een document was inmiddels zo groot geworden dat twee deelnemers niet in de gaten hadden dat ze over het zelfde onderwerp op verschillende plaatsen een passage hadden toegevoegd, waardoor die niet op elkaar afgestemd waren.

Het is nog te vroeg om conclusies te trekken. Tussentijds kunnen we wel alvast waarnemen dat de grootste voordelen van GoogleDocs liggen in de mogelijkheid om gezamenlijk iets op te bouwen, zonder het gevaar dat er versies door elkaar kan lopen, en dat de meest recente versie van de documenten altijd en overal beschikbaar is. Door de input van alle deelnemers (inclusief de docent en enkele deelnemende promovendi) en de discussie die juist door de samenwerking opgeroepen wordt, ontstaan er gezamenlijke papers van een hoge kwaliteit. De andere tools die wij gebruikt hebben, bijvoorbeeld voor communicatie en discussie, werken ook prima, maar in deze fase kunnen wij nog niet vaststellen hoe deze zich verhouden tot bijvoorbeeld de communicatie-instrumenten in Blackboard.

Naast deze toepassing in het onderwijs loopt er een onderzoek naar het gebruik van Google Apps of andere online collaboration tools ter vervanging van de teamsite van het NWO-project Turgama, die nu is ondergebracht bij de teamsites van SURF. SURF heeft namelijk aangekondigd haar dienstverlening op dit gebied stop te zetten. Het is de bedoeling dat beide deelprojecten aan het eind van dit kalenderjaar een aantal duidelijke conclusies opleveren over het gebruik van online collaboration tools in onderwijs en onderzoek.

Column

Zoals Shakespeare al lang geleden schreef: “All’s Well That Ends Well.” Ik moet – niet verrassend – aan deze toneelstuktitel denken omdat deze goed omschrijft wat ik voel kort voor mijn overstap van de Universiteit Leiden naar Surf in Utrecht. Het verhaal is denk ik bij velen bekend. Kort samengevat komt het erop neer dat er, toen ik in 2001 aantrad als programma-manager ICT en Onderwijs bij het Bestuursbureau, een pot met geld was. Daaruit hebben we enkele jaren lang allerlei facultaire ICTO-innovatieprojecten gesubsidieerd. In 2006 was de pot echter leeg. Niet erg, zou je kunnen denken: nieuwe ballen, nieuwe prijzen. Helaas kwamen noch de ballen, noch de prijzen. Integendeel, na vijf vette jaren kwamen er drie magere jaren. De faculteiten waren enerzijds moegestreden, vooral om de meeste projecten door een handjevol projectleiders gerund werden. En er waren ineens andere prioriteiten, zoals de kostbare invoering van een nieuw studentenregistratie- en studentenvolgsysteem.

 

Maar lo and behold, eind 2009 keert het tij. Mede door een betere governance, waarbij het Onderwijsberaad veel nadrukkelijker betrokken wordt bij de ICTO-beleidsvorming, ontstaat er zowel op bestuurlijk als operationeel niveau een nieuw sense of urgency. Met ICTO kunnen toch best interessante én nuttige dingen gedaan worden. Zo komt het dat we binnen Leiden nu druk bezig zijn met streaming media en nadenken over digitaal toetsen. En in de zomer moeten de eerste Ma-introductiemodules online staan, in de vorm van open courseware. Excuus dat ik deze tekst laat wemelen van de Engelse kreten, ze zijn echter even praktisch als doeltreffend.

 

Het is heerlijk het gevoel te hebben dat het schip dat ik geleidelijk ga achterlaten allesbehalve een zinkend schip is. Beter nog: het ICTO-schip vaart als nooit tevoren. Ik waag me niet aan voorspellingen maar als ICTO-ontwikkelingen een varkenscyclus volgen, dan zijn we al weer begonnen aan een nieuwe reeks van vette jaren. Dat mag ik serieus hopen, want waar we nu vooral verkenningen en pilots doen, wordt het straks menens en zal onze universiteit kleur moeten bekennen. Gaan we opschalen, gaan we implementeren? Ik ga het zeker volgen, ook straks vanaf mijn nieuwe bureau in Utrecht. Ik sluit af met YAET, dat wil zeggen Yet Another English Term, namelijk Zounds!

Blackboard upgrade 16-19 juli 2010

Klik op de afbeelding hierboven om de video te starten.
Of kopieer de link naar uw browser: mms://wm.stream1.fsw.leidenuniv.nl:80/ustream/introductie blackboard 9.1.wmv  

Blackboard upgrade zomer 2010

Van 16 tot en met 19 juli a.s. vindt binnen de universiteit de upgrade plaats van Blackboard versie 7.2 naar 9.1. Het gaat om een reguliere upgrade: zo’n 80 % van de hoger onderwijsinstellingen in Nederland die met Blackboard werken, maakt dit jaar de overstap naar Blackboard 9.1.

Wat verandert er?
Niet zoveel: vooral de navigatie wordt eenvoudiger (minder muisklikken). Blackboard 9.1 is wat functionaliteiten betreft voor 90 % hetzelfde als versie 7.2. Om vertrouwd te geraken met de overige 10 % en omdat Blackboard 9.1 er op het eerste gezicht wat anders uitziet, is het voor docenten prettig zich van tevoren even te kunnen oriënteren.

Wegwijs worden in Blackboard 9.1
Om deze oriëntatie mogelijk te maken, hebben de Blackboard-ondersteuners van de universiteit gezamenlijk een pakket van mogelijkheden ontwikkeld voor de docenten. Hierbij is rekening gehouden met verschillende leerstijlen en vaardigheidsniveaus. Het pakket is dusdanig samengesteld dat een docent gemiddeld ongeveer een uur nodig heeft om wegwijs te geraken in de veranderingen in Blackboard 9.1.

Het aanbod bestaat uit:

  1. Een online introductiecollege (mei 2010)
    Bovenstaande introductievideo (‘Introductie Blackboard 9.1) wordt uitgebreid met een korte, zogenoemde ‘weblecture’, waarin een beknopt en helder overzicht van verschillen en veranderingen wordt gegeven.
  2. Zelf oefenen met een trainingsmodule (1 juni – 1 oktober 2010) 
    Een trainingsmodule en oefenmodules zijn voor elke docent beschikbaar vanaf 1 juni a.s.
  3. Introductiecolleges en workshops (1 juni – 1 oktober 2010/behalve juli)
    Tijdens de introductiecolleges worden docenten stapsgewijs door de veranderingen in Blackboard 9.1 geleid. In de workshops (NL/EN) kan onder deskundige begeleiding van de Blackboardondersteuners geoefend worden met de trainingsmodule.
    Het definitieve overzicht van deze workshops (en mogelijkheden voor inschrijving) en colleges wordt eind mei op de homepage van Blackboard geplaatst.

Communicatie over de Blackboard upgrade

  • direct mail per faculteit (va. april 2010)
  • op de Blackboard homepage informatie rondom roosters en oefenmogelijkheden voor de workshops en introductiecolleges
  • toegang tot de Blackboard 9.1 testomgeving van de universiteit ter verkenning (tot 16 juli 2010) 
  • inschrijving voor workshops geschiedt via verschillende facultaire emailadressen. Een volledige lijst verschijnt eind mei op de Blackboard homepage.
  • feedback op de trainingsmodule bij uw facultaire Blackboardondersteuning
  • introductievideo Blackboard 9.1

  • Meer informatie?

    Met vragen en opmerkingen rondom de Blackboard upgrade deze zomer kunt u terecht bij de facultaire Blackboardondersteuners.
    FdA:     e.g.c.dullaart@arch.leidenuniv.nl
    Inst. Godsdienstwetenschappen: j.c.schalke@religion.leidenuniv.nl
    FdR:     blackboard@law.leidenuniv.nl
    FGW:     blackboard@hum.leidenuniv.nl
    FSW:     icto_coach@fsw.leidenuniv.nl
         bestuurskunde: fdjladan@fsw.leidenuniv.nl
         cult. antr./ontw. soc.: tjon@fsw.leidenuniv.nl
         pedagogische wetenschappen: vprooye@fsw.leidenuniv.nl
         politieke wetenschap: mes@fsw.leidenuniv.nl
         psychologie: ouwehandw@fsw.leidenuniv.nl
    FWN:     blackboard@edufwn.leidenuniv.nl
    ICLON:     kroos@iclon.leidenuniv.nl / chartog@iclon.leidenuniv.nl
    LUMC:     blackboard@lumc.nl
    OpenCourseWare:   hvredenburch@fsw.leidenuniv.nl

    Project Acculturatie

    Het project
    Op 1 september 2008 is, in het kader van het Nationaal Actieplan,  het project Acculturatie van start gegaan. Aan dit project doen negen HO-partner-instellingen mee, waaronder de Universiteit Leiden en de andere drie E-Merge partners.

    De ambitie van dit project is de kwaliteit van de instroom van de buitenlandse studenten te versterken, en dit door een gedegen online voorbereiding. Vanuit deze ambitie is de volgende doelstelling geformuleerd:

    Buitenlandse studenten bereiden zich, voordat ze in Nederland komen, in groepsverband voor op hun studie. Daarbij worden in online pilots studieachterstanden weggewerkt, wordt kennisgemaakt met het leven en studeren in een andere (academische/onderwijs) cultuur en wordt een begin gemaakt met het vormen van een sociaal netwerk.

    Om de doelstelling te kunnen bereiken worden binnen de negen betrokken instellingen, negen online pilots ontwikkeld voor buitenlandse studenten. Deze buitenlandse studenten gaan in Nederland een opleiding volgen. Zij zullen in de online pilots:

    1. online studieachterstanden wegwerken;
    2. online accultureren, dit houdt in:
      • kennis maken met de academische cultuur in Nederland;
      • starten met een (online) sociaal netwerk, doordat ze deel uit maken van een community (namelijk alle studenten die de opleiding gaan volgen).

    Hoever zijn we?
    De eerste maanden zijn met name aan het oriënteren en opstarten besteed. In het project zitten een aantal (voor sommige partners) nieuwe elementen: (1) het begrip acculturatie en daar (2) online vorm aan geven: Hoe doe je dat? (3) en het delen van materiaal: gebruik maken van een repository.
    Op dit moment wordt het steeds concreter. Er zijn zes pilots afgerond, en daarvan starten 5 instellingen door. Drie pilots zijn op dit moment in uitvoering.
    De pilots zijn zeer divers. Waar de ene instelling een schakelprogramma, nu nog Nederlandstalig, gaat omzetten in het Engels is de andere instelling bezig met chatsessies of online conferencingsessies aan het opzetten. In deze sessies oefent men het Engels en tegelijkertijd discussiëren studenten (in het Engels) de verwachtingen en beelden die zij hebben over Nederland.

    Ook worden summercourses gegeven waarin buitenlandse studenten moeten samenwerken om te ervaren hoe in Nederland onderwijs wordt gegeven.

    De NUFFIC is externe partner in het project en geeft advies over acculturatie.

    Op 1 en 2 november 2010 is de slotbijeenkomst gepland bij de Haagse Hogeschool. Alle projecten presenteren zich met o.a. een filmpje. Maar er zullen ook andere presentaties zijn op het gebied van mobiliteit van studenten.

    Informatie is te vinden op: www.acculturation.nl. Of bij Ria Jacobi (rjacobi@iclon.leidenuniv.nl)

    Bijdrage van: Ria Jacobi

    e-Running: lopende ICTO projecten in Leiden

    Op maandagmiddag 19 april zijn in het Academiegebouw acht ICTO projecten gepresenteerd die in onze instelling lopen. De presentaties gaven een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen die voor alle faculteiten van belang zijn, voor een publiek van onderwijsportefeuillehouders, de vice-rector magnificus Rietje van Dam, onderwijsbeleidsmedewerkers, ICTO coördinatoren en andere belangstellenden.

    De presentaties van elk 10 minuten zijn ook op video te bekijken:

    1. Project Aansluitingsmodule Algemene studievaardigheden na de inleiding door Rietje van Dam en Marc Dupuis online oriëntatie voor scholieren Hanny Gijsman (ICLON)
    2. Project Instroom in de master open cursusmateriaal om masterstudenten aan te spreken en te informeren Henriette van Vredenburch (FSW)
    3. Project Digitaal toetsen een haalbaarheidsonderzoek naar digitaal toetsen in samenwerking tussen diverse faculteiten door Marc Dupuis (Programma-management ICT&O)
    4. Project Epigeum een online cursus voor docenten over inzet van ICT in onderwijs Marja Verstelle (ICLON)
    5. Project Internationale Studenten en Onderwijskwaliteit werving, toelating en uitstroom van internationale studenten Peter Zandveld (Bestuursbureau Informatie-management)
    6. Project Acculturatie: pilots om buitenlandse studenten voor hun komst naar Leiden online al bij te spijkeren en te helpen oriënteren op studeren in Nederland Ria Jacobi (ICLON)
    7. Project Rich Media / Weblectures colleges en presentaties online aanbieden Henriette van Vredenburch (FSW)
    8. Projectidee: Google Apps online samenwerkingsomgevingen voor de studenten Karel Roos (ICLON)

         

    Nieuwe devices testen? Doe mee met SURFnet-Kennisnet Innovatieprogramma

    SURFnet-Kennisnet Innovatieprogramma start het project Devices in het onderwijs. Met dit project willen SURFnet en Kennisnet de meerwaarde van een device in het hoger onderwijs toetsen. SURFnet vraagt hierbij hulp van de eindgebruiker: Wat zien docenten, onderwijskundigen, ICT&O adviseurs of studenten voor toegevoegde waarde in het onderwijs van het gebruik van nieuwe devices? Bent u dol op gadgets en heeft u ideeën over hoe u die zou kunnen toepassen in het hoger onderwijs? Wilt u (tijdelijk) eigenaar worden van een iPad, pocketcamera met ingebouwde projector of bijvoorbeeld een sheevaplug? SURFnet laat in 2010 opnieuw een aantal apparaten testen die net op de markt zijn om te kijken of deze een meerwaarde kunnen bieden in het onderwijs. Voor meer inspiratie kunt u de resultaten bekijken van geteste gadgets uit 2009.

    Image-building op het internet: houd greep op je digitale identiteit

    Het rapport ‘Image-building op het internet: houd greep op je digitale identiteit‘ biedt aanbevelingen voor hoe iemand, als student en als wetenschapper, op een verstandige manier om kan gaan met zijn of haar eigen digitale identiteit én die van anderen. Dit rapport, geschreven door SURFdirect, de Digitale Rechten en Expertise CommuniTy van SURF, maakt onderdeel uit van een studie naar de omgang met persoonsgegevens op internet. De studie richt zich met name op de (on)mogelijkheden om grip te houden op een zogenaamde digitale identiteit. De belangrijkste aanbevelingen staan voor u op een rijtje in de flyer ‘Aanbevelingen voor image-building op het internet‘.