Eerste ervaringen met het Honours traject wijsbegeerte

interview met Jeroen van Rijen

 

Is jullie traject de eerste vorm van honours onderwijs bij wijsbegeerte?
Nee, zeker niet. Afgezien van twee succesvolle honours classes op het gebied van wetenschapstheorie georganiseerd door James McAllister, hadden we, en hebben we eigenlijk nog altijd, het BA honours research project. In dat kader kunnen uitstekende BA-studenten wijsbegeerte meewerken aan een onderzoeksproject van een van de stafleden. Alleen wordt van deze mogelijkheid zelden gebruik gemaakt. Een van de oorzaken daarvan is dat veel van onze echt goede studenten al dubbelstudenten zijn, of wanneer ze met wijsbegeerte gestart zijn, in het tweede of derde jaar met een tweede studie starten. Dan is er weinig tijd over voor honours elementen. 

Waarin verschilt het huidige honours traject van die vorige activiteiten?
Het belangrijkste verschil is dat het officiele traject wijsbegeerte in het Honours College niet open staat voor studenten wijsbegeerte. De deelnemende studenten komen verder uit elke faculteit. Het zijn  echte alfa’s, echte beta’s en echte gamma’s. Die grote disciplinaire verscheidenheid van de deelnemers klinkt door in alle discussies en maakt de onderwijsactiviteiten voor ons docenten en naar gelukkig blijkt ook voor de deelnemers op een speciale manier aantrekkelijk. 

Kun je kort aangeven wat er aan de orde komt in jouw traject? Wat maakt juist dit traject interessant voor studenten?
De doelstelling van dit traject hebben we indertijd als volgt omschreven: “Studenten die het traject wijsbegeerte hebben gevolgd, zijn in staat om met mensen van verschillende disciplinaire achtergrond helder, lucide en inspirerend te discussiëren over filosofische vragen van wetenschappelijke of maatschappelijke aard”. Dergelijke vragen komen bij studenten die doordenken altijd wel eens op, maar in hun gewone colleges kunnen ze die zelden of nooit aan de orde stellen. Ons traject biedt die mogelijkheid wel en voegt daar nog eens de diversiteit aan achtergronden van de discussiepartners als extra aan toe. Om deze doelstelling te realiseren, confronteren we de deelnemers met een reeks van uiteenlopende vragen naar vooronderstellingen van onze wetenschappelijke praktijk en van ons beeld van onszelf en van de wijze waarop we met anderen samenleven. In een inleidende crash course en nu in een seminar zijn dat de centrale discussiethema’s. Daarnaast volgen de deelnemers dit jaar enkele in overleg met hun talent coaches geselecteerde colleges ter voorbereiding van het afsluitende project in het derde jaar: het schrijven van een paper op het grensgebied van filosofie en hun eigen vakgebied, met bijbehorende verdediging tegenover onze eigen filosofiestudenten. 

Wat zijn je ervaringen tot nu met dit honours traject en hoe denken de andere docenten die bij jullie hieraan meewerken erover?
Om eerlijk te zijn was het in eerste instantie voor ons weer een van die klussen die we naast ons gewone werk er bij moesten doen omdat men op centraal niveau weer eens wat bedacht had, i.c. een Haags university college steunend op een Sirius-programma subsidie, in het kader waarvan ook voor de Leidse excellente studenten wat bedacht moest worden. Loyaal als we zijn, hebben we hier trouwhartig aan meegewerkt. En zie! Ook al is het voor ons nog steeds vooral vrije tijd werk, het blijkt nog erg leuk te zijn ook! Ik weet niet of het de toevallige samenstelling van deze groep is of dat we elk jaar zo’n cohort kunnen verwachten, maar deze studenten zijn niet alleen slim, maar ook intellectueel speels en nog geamuseerd en vrolijk op de koop toe.

‘Het Westen en de wereld’. Het nieuwe Honourstraject bij Geschiedenis;

‘Het Westen en de wereld’.  Het nieuwe Honourstraject bij Geschiedenis;
Over ervaringen met Honours-onderwijs bij Geschiedenis. Een gesprek met de coördinator van het BA-Honourstraject Geschiedenis, dr. Patrick Dassen. 

Sinds wanneer bestaat het Honours onderwijs bij geschiedenis al?
Het Instituut voor Geschiedenis heeft al vanaf 1994 ervaring met het organiseren van honoursonderwijs. In dat jaar begon het zogenaamde Crayenborgh College, een fraaie collegereeks met overkoepelende thema’s als ‘Oorlog en Vrede’, ‘Religie en Macht’, ‘Europa en de Islam’, ‘Demografie en Migratie’. Voor die interdisciplinaire colleges werden wereldwijd befaamde experts uitgenodigd, die altijd vol enthousiasme college gaven en discussieerden met  geselecteerde derdejaarsstudenten die voor dit college boven op hun bul 15 ec kregen. Soms kwamen er zelfs mooie publicaties van studenten uit dat college voort, zoals in 2005 de bundel Europe and Islam. Daarnaast bestond er vanaf 2005 2e-jaars BA-Honours-onderwijs over het thema ‘Het Westen en de wereld’. Vanaf dit collegejaar bieden we een nieuw Honourstraject aan met dezelfde naam: het Westen en de wereld. 

Hoe ziet het nieuwe honoursonderwijs eruit?
Het nieuwe honoursonderwijs is georganiseerd in een universitair Honours College. Dit bestaat uit 10 trajecten van 30 ec die studenten naast hun studie kunnen volgen. Ieder traject gaat over een ander thema en is in principe voor alle goede eerstejaars studenten toegankelijk.  Elk traject heeft ongeveer dezelfde opzet: in het eerste jaar een oriënterend college (5 ec) en dan in het tweede en derde jaar cursussen voor 15 en 10 ec.
        Voor het Honourstraject bij Geschiedenis blijven de opzet en de thematiek in grote lijnen hetzelfde als in voorgaande jaren. Het belangrijkste verschil is dat de 30 ec nu als het ware bovenop de bul komen en dat het Honours traject nu wordt verdeeld over drie jaar, met het zwaartepunt in het tweede jaar. Voor het derde jaar zal er iedere keer een inspirerende buitenlandse gastdocent worden uitgenodigd. Ik vind het overigens een goede zaak dat dit Honours Traject nu ook openstaat voor studenten die geen geschiedenis studeren, maar zich primair bezighouden met bijvoorbeeld China of de Islam. Dat kan leuke en spannende discussies opleveren. 

Wat kunnen de studenten verwachten in het Honourstraject bij Geschiedenis?
Het thema is zoals gezegd ‘Het Westen de wereld’. Het college wordt gegeven door verschillende experts van binnen en buiten de Universiteit Leiden. Het thema van het college is met opzet interdisciplinair en niet-eurocentrisch. Het sluit aan bij de belangrijke ontwikkeling in de geschiedwetenschap van de laatste twee decennia om de geschiedenis steeds meer in wereldhistorisch perspectief te bekijken. Onderwerpen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: ‘Een vergelijking tussen China en GB rond 1800’, ‘Het Ottomaanse Rijk/ Turkije en het Westen’, ‘Migratie in een globaliserende wereld’, ‘De Islam en het Westen aan het begin van de 21ste eeuw’, onderwerpen die niet alleen economisch en politiek maar ook religieus en cultureel van belang zijn. Het overkoepelende thema is gekozen om nieuwe en actuele vragen en thema’s onder de aandacht van studenten te brengen en hen aan te moedigen om over de grenzen van hun vak heen te kijken. En dat werkt wonderwel.  

Wat zijn de ervaringen van de studenten tot nu toe?
De ervaringen tot dusverre zijn bijzonder goed. Studenten vinden het prettig om andere gemotiveerde studenten te ontmoeten en met hen samen te werken. Een van de achterliggende gedachten van het organiseren van Honours-onderwijs was om goede en vooral gemotiveerde studenten iets extra’s te bieden. Dat er veel van hen wordt verwacht en de studenten een zeer actieve bijdrage aan het college moeten leveren, wordt alleen maar als een pre ervaren. Wat opvalt is dat er op het scherp van de snede wordt gediscussieerd. 

En wat zijn de ervaringen van de docenten?
Ook de diverse docenten die college geven zijn zeer enthousiast en betrokken. Ze vinden het erg leuk en inspirerend om discussies op hoog niveau te voeren. Voor mij als coördinator is het leuk om studenten te zien groeien in de loop van hun studie. Het actieve onderwijs, waarbij studenten ook bijeenkomsten voorzitten en presentaties geven, werkt erg goed. Het Honours College biedt hiermee dan ook juist de goede en gemotiveerde studenten extra uitdaging. Hier ligt trouwens een belangrijke rol voor alle docenten: zij worden gevraagd de gemotiveerde student te wijzen op het Honours College en de student te stimuleren zich aan te melden voor de selectie. 
       
Een hoogtepunt is altijd de intensieve week met de buitenlandse gast-docent. Zo was in het voorjaar van 2007 prof.dr. Michael Adas (Rutgers University, New Jersey) te gast, in 2008 prof.dr. John Darwin (Oxford) en in 2009 prof. dr. P.H.H. Vries (Univ. Wenen). Het komend jaar, in april, is prof. dr. John McNeill te gast, die samen met zijn vader het prachtige boek schreef The Human Web. A Bird’s-Eye View of World History (2003). Dat wordt vast weer een erg inpirerende en leuke week, niet alleen voor de studenten, maar ook voor McNeill en mijzelf. 

Meer informatie over het Honours College, of de voorlichting aan studenten over het honoursonderwijs op 9 december, is te vinden op honourscollege.leidenuniv.nl      

E-portfolio biedt structuur!

Interview met Mirjam van der Geur / Dick Fabery de Jonge van de opleiding Life Science & Technology, faculteit W&N. Dick Fabery de Jonge is opleidingscoördinator, Mirjam van der Geur is studieadviseur bij de Opleiding LST. Beiden zijn actief betrokken bij de invoering van het e-portfolio in studiejaar 2004 – 2005. 

foto dick fabery de jongeStudiejaar 2005 – 2006: invoering van het E-portfolio
De opleiding Life Science & Technology vindt het belangrijk om studenten vanaf de start goed te begeleiden. Al vanaf 2000 werkt de opleiding met een mentoraat. ‘Dat mentoraat kon wel wat meer body krijgen’, aldus Fabery de Jonge. ‘Eigenlijk was het mentoraat te vrijblijvend en te weinig gestructureerd, voegt studieadviseur van der Geur eraan toe. ‘We waren op zoek naar meer houvast.’ Zo ontstond het idee om een E-portfolio in te zetten waarin studenten vastleggen wat er gebeurt tijdens de mentorbijeenkomsten en in hun studie. Het mentoraat werd omgedoopt tot het vak ‘Oriëntatie op Studie en Beroep’. De mentorgroepjes maakte plaats voor OSB-groepjes. Tien groepjes van tien studenten, onder leiding van docenten of aio’s, gingen van start. Van der Geur: ‘Het werken met aio’s bevalt bijzonder goed. Er zijn aio’s die al drie jaar meedraaien. Aio’s weten echt waar ze het over hebben. Maar niet iedereen is er even geknipt voor. Je moet wel groepsprocessen kunnen en willen begeleiden.’ 

Continue reading

De verleiding van Blackboard

Interview met Annemiek Wegman, docent taalvaardigheid bij het Talencentrum 

fotowegmanVindt u het lastig om een paper te schrijven in het Engels? Is uw kennis van de Engelse grammatica wat weggezakt? Is uw uitspraak van de /th/ niet meer wattie ooit geweest is of was die al nooit van een /s/ te onderscheiden? In de masterfase blijkt vaak dat de Engelse spreek- en schrijfvaardigheid van studenten (en docenten) tekort schiet. Geen nood, voor die studenten en docenten bestaat de cursus English for academic purposes. Continue reading

Laat je stem horen!

  Peter de JongInterview met de heren de Jong en Vliegen, beiden werkzaam bij LUMC
Peter de Jong werkt bij het Onderwijscentrum van het LUMC. Hij adviseert over het gebruik van ICT in het onderwijs. Zijn laatste aanschaf is het Audience Response System Turning Point, een systeem met stemkastjes waarbij studenten meteen antwoord kunnen geven op een vraag die een docent in zijn college stelt. Dr. Vliegen is cardioloog, werkzaam op de afdeling Hartziekten, coördinator van een deel van het cardiologische blok Borst en gebruiker van het audience response system.

Continue reading

Time on task: Leidt wekelijkse toetsing tot meer zelfstudietijd?

raymond fagelInterview met Raymond Fagel, docent bij de opleiding geschiedenis   

Raymond Fagel is coördinator van het propedeuseonderwijs en docent Algemene Geschiedenis van de Nieuwe Tijd of kortweg AGN. De nieuwe tijd beslaat de periode tussen 1450 en 1850. Het bijzondere in Leiden is dat die tijd niet uitsluitend vanuit Europees perspectief wordt bezien, maar vanuit een wereldwijde invalshoek. De eerste 12 weken van het studiejaar buigen de kersverse studenten geschiedenis zich over het handboek A History of Western Society. Tijdens de wekelijkse hoorcolleges gaan docenten vooral in op de grote lijnen, het handboek wordt behandeld tijdens de wekelijkse werkcolleges. 

Continue reading

300 individuele opdrachten, met dank aan Blackboard…..

Foto Eefje ZeestratenInterview met dr. F.W. Dekker, werkzaam bij de afdeling Klinische Epidemiologie van het LUMC en Eefje Zeestraten, 3e jaars student geneeskunde en student-assistent 

Evidence based werken
Friedo Dekker is hoofd van het onderwijsexpertisecentrum van het LUMC en coördinator van het blok Wetenschappelijke Vorming. Wetenschappelijke vorming is erop gericht studenten vaardigheden bij te brengen die nodig zijn om evidence-based te werken. In het 1e jaar ligt de focus op wetenschappelijk taalgebruik, in het 2e studiejaar beoordelen studenten medische artikelen en advertenties en presenteren ze hun bevindingen aan elkaar. Eefje Zeestraten, 3e jaars geneeskundestudent volgde dit blok afgelopen studiejaar en was zo enthousiast dat ze dit studiejaar assisteert bij de voorbereiding ervan. Continue reading

‘Maar in de podcasts werd toch…?’

Interview met mr. P.C. (Paul) Adriaanse, universitair docent Staats- en Bestuursrecht bij de Faculteit der Rechtsgeleerdheid.

Paul AdriaanseAdriaanse is coördinator en docent van het verplichte tweedejaars vak “Staats- en Bestuursrecht”. In tien weken tijd wordt in wekelijkse hoorcolleges en werkgroepen een breed aanbod van onderwerpen behandeld. Zo worden de grondslagen van het staats- en bestuursrecht behandeld maar ook meer praktische vraagstukken over de relatie tussen overheid en burger. Bij het hoorcollege wordt ingegaan op actuele ontwikkelingen gerelateerd aan de studiestof. Tijdens de werkgroepen staat meer de praktische toepassing van de stof centraal door middel van opgaven en casusopdrachten. “Daarnaast blijft een deel van de studiestof over dat we niet kunnen behandelen in de colleges. Die stof zullen studenten door middel van zelfstudie zich eigen moeten maken.” aldus Adriaanse. Daarbij wordt onder meer digitale ondersteuning geboden in de vorm van meerkeuzetoetsen. Ook wordt in het vak Staats- en bestuursrecht actief gebruik gemaakt van beeld- en geluidsfragmenten, video-opnames van de hoorcolleges en podcasts. Continue reading

Met podcasts studenten meer betrekken bij het vak.

Castermans

Podcast

Interview met prof. mr. A.G. Castermans (Alex Geert), hoogleraar Burgerlijk Recht

Castermans is nu bijna een jaar verbonden aan de rechtenfaculteit. In het najaar had hij tweedejaars studenten in de collegezaal. Dit voorjaar gaf hij colleges Inleiding Burgerlijk Recht. Dit is een propedeusevak dat gevolgd wordt door circa 800 rechtenstudenten.

Continue reading

Alleen door streaming video was het mogelijk 900 interviews op te nemen.

cleiren.jpg Interview met Marc Cleiren, docent Psychologie en Arjen van Berkel, student-assistent

Marc Cleiren is samen met Erica Bohnen coördinator van het vak Interpersoonlijke Beroepsvaardigheden (IBV), een verplicht vak voor tweedejaars psychologiestudenten. Arjen van Berkel heeft als student-assistent technische ondersteuning verleend bij het vak. Doel van het vak is het aanleren van verschillende beroepsvaardigheden,  waaronder gesprekstechnieken. Om deze vaardigheden aan te leren, moeten deze worden geoefend. Hoe realiseer je voldoende oefenmogelijkheden als het vak door 300 studenten wordt gevolgd? Cleiren en van Berkel vertellen anderhalf uur enthousiast over de oplossing: streaming video. 

Continue reading